X
Menu
Nitel Veri Analiz Yöntemleri

Nitel Veri Analiz Yöntemleri

Nitel Veri Analiz Yöntemleri: Nitel araştırmalar, bireylerin olaylara ve olgulara dönük öznel bakış açılarını keşfetmeyi hedefleyen bilgi üretme yollarından birisidir. Nitel araştırma, sosyal gerçekliğin insanın algılama ve kavrama süreçlerinden ayrı ele alınamayacağını öngörmektedir. Nitel araştırmalarda, veri analizi ve veri toplama süreci birlikte devam eder. Bu bağlamda, nitel veri analizi araştırmanın başından sonuna kadar devam eden bir süreçtir. Nitel veri, çoğunlukla, gözlem, görüşme ve belge incelemesi ile elde edilmekte; bu tür verinin analizi de anlamlı bir şekilde özetlemeyi, sürekli karşılaştırmayı ve tekrar gözden geçirmeyi gerektirmektedir. Bu nedenle nitel veri analizi, farklı ve ayrıntılı verinin tekrarı ve dikkatli bir biçimde incelenmesi sonucunda genellemelere ulaşılan tümevarıma bir yaklaşım içermektedir.

Nitel veri analizi, verilerin düzenlendiği, çeşitli analiz birimlerine ayrıldığı, sentezlendiği, örüntülerin ortaya çıkarıldığı, önemli değişkenlerin keşfedildiği ve hangi bilgilerin rapora yansıtılacağına karar verildiği bir süreçtir 60. Alanyazında, bu süreci tanımlayan ve hangi aşamalardan oluştuğunu belirten farklı görüşler olsa da, nitel veri analizi süreci betimleme, analiz ve yorumlama aşamalarıyla açıklanabilir. Betimleme, toplanan verilerin araştırma sorusu ile ilgili olarak ne ifade ettiğini ve genel olarak hangi sonuçları ortaya koyduğunu belirtme sürecidir. Analiz, verilerde saklı olan temaların kodlama ve sınıflamalar aracılığıyla ortaya çıkartılması, bu temalar arasındaki ilişkilerin açıklanması sürecidir. Kısaca, betimleme “ne” sorusuna yanıt verirken, analiz “neden” ve “nasıl” sorularına açıklık getirmektedir. Son olarak, yorumlama ise araştırma örnekleminde gözlenen durumların ne anlama geldiğini belirtme sürecidir.

Alanyazında en fazla karşılaşılan nitel veri analiz türleri arasında fenome nolojik analiz, içerik analizi ve betimsel analiz sayılabilir. Fenomenolojik analiz tıp, sosyal psikoloji ve klinik psikoloji araştırmalarında yaygın bir analiz türü olup; bireylerin çevrelerinde olup biten olayları nasıl değerlendirdiklerini anlamaya çalışmaktadır. Bu uygulamada, katılımcıların olaylar, olgular ve durumlar hakkında söyledikleri ile duygu ve düşünceleri anlamaya ve yorumlanmaya çalışılır. Sık kullanılan yöntemlerden biri olan içerik analizi, genelde yazılı ve görsel verilerin analiz edilmesinde uygulanmaktadır. İlgili kategorilere verilerin kodlanması ve tematik yorumlanmasını gerektiren içerik analizi, çeşitli kıyaslamalar yapmak ve zaman içerisinde çeşitli eğilimleri ortaya çıkarmak için kullanılan nitel veri analiz türüdür. Betimsel analiz, bir olayın neden oluştuğu ve kimleri ilgilendirdiği sorularına cevap veımek üzere elde edilmiş verilerin daha önceden belirlenmiş temalara göre özetlenmesi ve yorumlanmasını içeren nitel veri analiz türüdür. Bu analiz türünde, söz konusu olayın, olgunun veya durumun ayrıntılı bir profili çıkartılmaya çalışılır.

Nicel veri analizlerinden büyük oranda farklılaşan nitel veri analizinde amaç, incelenen sosyal gerçekliğin içinde var olan gizli bilgiyi gün yüzüne çıkartmaktır. Farklı yöntemlerle gerçekleşen bu süreçte, araştırmacı kendini süreçte sosyal gerçekliğin içerisine yerleştirerek etkileşime girmekte ve elde ettiği bilgiyi yorumlamaktadır.

Veri Analiz Programları: Günümüzde nicel ve nitel verilerin analizinde kullanılmak üzere üretilmiş çeşitli yazılımlar bulunmaktadır. Nicel veri analizinde en yaygm şekilde kullanılan programlardan biri SPSS’tir. Bunun dışında BMDP, MATLAB, Minitab, SAS ve STATA gibi programlar da nicel veri analizinde kullanılan programlar arasındadır. Sözü edilen bu programlar lisanslıdır, fakat herhangi bir ücreti olmayan ve açık kaynak kod kullanılarak geliştirilmiş nicel veri analiz programlan da bulunmaktadır. Bunlar arasında; Dataplot, OpenEpi, PSSP ve R gibi programlar sayılabilir. Bu programlara ilave olarak, araştırma tekniklerindeki gelişimle birlikte yaygın olarak kullanılmaya başlanan yapısal eşitlik modellemesi tekniğinde LISREL, AMOS, EQS ve Mplus gibi programlar; hiyerarşik doğrusal modelleme tekniğinde kullanılan HLM ve R gibi programlar bulunmaktadır.

Nitel araştırmalarda veri analizinde araştırmacının işini kolaylaştıracak programlar da bulunmaktadır. Bu programlar arasında, Atlas.ti, Ethnograph, HyperRESEARCH, MAXqda ve NVivo sayılabilir. Ülkemizde, özellikle, NVi vo programı yaygın bir şekilde yer etmeye başlamıştır.

www.uludagtezmerkezi.com Bir UTM akademik danismanlik hizmetidir.
Şanlıurfa Web Tasarım