X
Menu
Kuram Ve Model

Bilimsel araştırmalar öncelikle bilimin koyduğu temel kurallara uygun olmalıdır. Araştırmacının ulaştığı sonuçların daha çok kimse tarafından paylaşılması, araştırma konusuyla ilgili terimlerin alanyazınla uyumlu olmasını gerektirir. Ayrıca, yabancı alanyazında var olan terimlerin dikkatle Türkçe’ye çevrilerek yerli alanyazında kullanılmasında yarar vardır. Örneğin, İngilizce’de “job satisfaction” terimleri Türkçe’de sıklıkla “iş tatmini” veya “iş doyumu” şeklinde kullanılmaktadır.

Kuram ve Model

Kuramlar, olayların nasıl gerçekleştiğini açıklamaya çalışır. Her kuram belirli bir alana özgü genel açıklamaları içerir. Kuramlar, deney ve gözlemle doğrulanmış, deneyin verilerinden yola çıkılarak daha geniş bir alanı kapsayacak biçimde genellenmiş ve belli bir dönemde bilim çevresinde kabul görmüş genel açıklamalardır. Bu genel açıklamalar, sistematik olarak ilişkilendirilen birtakım kavramları ve hipotezleri barındırır. Örgütsel davranış araştırmalarında sıklıkla kullanılan bazı temel kuramlar şunlardır: X ve Y kuramı, sosyal mübadele kuramı, duygusal olaylar kuramı, eşitlik kuramı, sosyal öğrenme kuramı, amaç belirleme kuramı, çift faktör kuramı.

Model: araştırmalarda model, doğrudan gözlemleye mediğimiz olguların anlaşılmasını basitleştirmek için kullandığımız analitik çerçevelerdir. Modeller sayesinde karmaşık ve kavranması zor olan örüntüler daha anlaşılır hale gelmektedir. Zaman zaman kuram ve model terimleri birbirlerinin yerine kullanılsa da iki kavram tam olarak aynı anlama gelmemektedir. Örgütsel davranış araştırmalarında kullanılan modeller kuramlardan türetilir. Bu nedenle her modelin bir kurama ya da daha önce yapılmış görgül araştırma sonuçlarına dayanması gerekmektedir. Yine bir kurama dayanılarak çok çeşitli modeller öne sürülüp test edilebilir. Bu nedenle kuramın açıklayıcı, modelin ise tanımlayıcı olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

İlgili alanyazında, genellikle, araştırma konusuyla ilgili birçok kuram, model veya kavramsal çerçeve bulunabilmektedir. Araştırmacı, ilgilendiği konuyu bir kurama, modele veya kavramsal çerçeveye yerleştirmelidir. Örneğin, bir bireyi işe devamsızlık davranışına yönelten unsurlar dört temel kategoride ele alınmaktadır. Bu dört temel unsur; bireyin demografik özellikleri, işe devamsızlık davranışına yönelten psikolojik unsurlar, çalışma ortamında var olan devam sizlik kültürü ve işletme kontrol politikası şeklinde açıklanmaktadır. Bununla birlikte, işe devamsızlık davranışına yöneltmede etkili olan her bir temel unsur için de belirgin yaklaşımlar vardır. Örneğin araştırma konusu, işe devamsızlık davranışına yönelten psikolojik unsurlar arasında kişilik özelliklerini kapsıyorsa Beş Büyük Faktör Kuramı’ndan yararlanılabilir. Eğer araştırma konusu, işe devamsızlığa neden olan bireysel ve grup düzeyindeki normları kapsıyorsa, Devamsızlık Kültürü Kuramı’ndan yararlanılabilir. Bu örnek durumlar, araştırma konusu sayısı kadar çoğaltılabilir. Araştırmacı, açıklayıcı ve öngörücü sonuçlara ulaşabilmek için, ilgili alanyazında var olan kuramları test etmekte, değiştirmekte ve uygun olduğunda yeni modeller önerebilmektedir.

Kuram, “neden” sorusuna cevap aramakta ve kavramlar arasındaki ilişkilerin test edilerek açıklanmasını mümkün kılmaktadır. Test edilebilir ilişkilerin varlığı, aynı zamanda bu ilişkilerin red edilebilmesi anlamına gelmektedir. Bir kuramın temel özellikleri arasında; kavramlar topluluğu olması ve bu kavramlar arasında ilişkilerin varlığını belirten çeşitli önermeleri içermesi sayılmaktadır.

Mr. Book

Mr. Book

Başvurularınız için Ücretsiz Danışma hattımızı arayınız. Veya başvuru formunu doldurarak iletiniz.
Mr. Book
www.uludagtezmerkezi.com Bir UTM akademik danismanlik hizmetidir.
Şanlıurfa Web Tasarım