X
Menu
KPSS ve Lisans Eğitimi

Türkiye’deki eğitim sistemine bakıldığında, öğretmen seçiminde uygulama açısından değerlendirmenin olmaması, tek bir sınavla öğretmen seçilmesi gibi eksikliklerin olduğu gözlenmektedir. Bu eksiklikler sebebiyle ihtiyaç duyulan öğretmen kadrolarına alımların doğru bir şekilde yapılmadığı düşünülmektedir. Bunun yanı sıra, daha üniversiteye başlamadan önceki dönemden başlayan problemler, üniversitedeki öğretim elemanları ve öğretmen yetiştirme sistemi ile ilgili sorunlar da dikkati çekmektedir. Eğitim fakültelerinin bugün yüz yüze bulunduğu en önemli sorunlardan biri eğitim fakültelerine gelen öğrencilerin nitelikleri, öğrenci sayısının fazlalığı, yetişmiş nitelikli öğretim elemanı açığı ile uygulama ağırlıklı öğretmen yetiştirme sürecinin gerektiği gibi işletilememesi, bir başka deyişle teori-pratik bölünmesinin dengeli oluşturulamaması gibi öğretmen yetiştirme programlarının niteliğine ilişkin ve eğitim fakültelerinin eğitim ortamlarının durumlarına ilişkin sorunlar gelmektedir.

Öğretmenlerin kendilerine yüklenen toplumsal görevlerini başarıyla yerine getirmeleri ve daha nitelikli bir eğitim sürecini gerçekleştirmelerinde gerekli olan yeterlikleri, öğretmenlik eğitimi sırasında kazanmaları gereklidir. Öğretmenliğe geçişte, eğitim fakültelerine öğrenci seçiminde öğretmen adaylarının gelişimsel, psikolojik ve pedagojik birtakım yeterliliklerine bakılmalıdır. Eğitim sisteminin istenilen ve gereken şekilde işleyebilmesinde en önemli etkenin öğretmen olması ve bu sistemin ve gelecek nesillerin başarısının öğretmene bağlı olmasından dolayı, öğretmenin kendisinden beklenen nitelikleri, doğru ve yeterli bir şekilde dört yıllık lisans eğitimi süresinde kazanması gereklidir. Öğretmen adayları mesleklerine yönelik olumlu tutumlara sahip olarak yetiştirilebilirlerse, öğretmen olduklarında öğrencilere karşı daha olumlu davranışlar sergiler, araştırmacı olur, yenilikleri öğrenme ortamına kolayca aktarabilir, mesleklerini severek yapar, zevk alırlar ve dolayısıyla öğretmenlik mesleğinin görev, sorumluluk ve rollerinin gereklerini daha nitelikli bir şekilde yerine getirirler. Öğretmenlerden bu yeterlikleri hizmet öncesi dönemde kazanmaları ve mesleğe başladıkları zaman bu yeterlikleri uygulamaları beklenmektedir. Türkiye’de öğretmenlerin yeterliklerini belirlemeye dönük iki çalışma yapılmıştır:

-Birinci çalışma, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Talim ve Terbiye Kurulu tarafından da uygun bulunmuş, 12.07.2002 tarih ve 2741 sayılı makam onayı ile yürürlüğe konmuş ve bir yazı ile bütün eğitim fakültelerine gönderilerek hizmet öncesi eğitimde dikkate alınması tavsiye edilmiştir. Bu çalışmada belirtilen yeterlikler aşağıdaki gibidir;

  • Genel Kültür Yeterlikleri;
  • Olay ve olguları farklı disiplinlerin kavramlarını kullanarak açıklayabilme, tanımlayabilme,
  • Farklı disiplinlere ilişkin bilgilerin konu alanı ile bağını kurma,
  • Öğretim sürecinde öğrenciyi derse hazırlama, güdüleme,
  • Öğretim sürecinde örnekleme, benzetme-ayırt etme, analiz ve sentez yapmada diğer disiplinlerin bilgilerinden yararlanma,
  • Öğrencileri, genel kültür yaşantılarını geliştirmeye özendirme
  • Özel Alan Yeterlikleri;
  • Temel bilgileri, kavramları, ilkeleri değişik biçimlerde açıklama,
  • Farklı görüş, kuram, öğrenme yolları, araştırma ve inceleme yöntemlerini açıklama,
  • Öğretme kaynaklarını ve öğretim malzemelerini değerlendirme ve seçme,
  • Alanında araştırmalar yaparak bilgi üretme,
  • Öğrencileri alanla ilgili sorular sormaya, düşünceleri farklı perspektiflerden görmeye ve bilgi üretmeye özendirecek programları kullanma ve geliştirme,
  • Öğrencinin, gerekli bilgi ve becerileri başka alanlarla ilişkilendirmesine olanak verecek disiplinler arası öğretim deneyimleri yaratma,
  • Alana ilişkin problemleri tanıma, çözüm yolları arama, uygun çözüm yolunu seçme, uygulama ve değerlendirme
  • Eğitme-Öğretmen Yeterlikleri;
  • Öğrenciyi tanıma,
  • Öğretimi planlama
  • Materyal geliştirme
  • Öğretim yapma
  • Öğretimi yönetme
  • Başarıyı ölçme ve değerlendirme
  • Rehberlik yapma
  • Temel becerileri geliştirme
  • Özel eğitime gereksinim duyan öğrencilere hizmet etme
  • Yetişkinleri eğitme
  • Ders dışı etkinliklerde bulunma
  • Kendini geliştirme
  • Okulu geliştirme
  • Okul-çevre ilişkilerini geliştirme

-İkinci çalışmada, öğretmenlik mesleği genel yeterliklerinin, ana yeterlik, ana yeterliklere ait yeterlikler ve bu alt yeterliklere ait performans göstergeleri şeklinde belirlenmesinin en uygun yöntem olacağı kararlaştırılmış, öğretmen yeterliklerinin sadece bilgiyi değil beceri ve tutumları da kapsaması kabul edilmiştir. Bu yeterlilikler;

  • Kişisel ve Meslekî Değerler – Meslekî Gelişim: Öğretmen, öğrencileri birey olarak görür, değer verir. Öğrencilerin sosyal ve kültürel farklılıklarını, yaptıklarını ve ilgilerini dikkate alarak en yüksek düzeyde öğrenmeleri ve gelişmeleri için çaba harcar. Öğrencilerinde geliştirmek istediği kişilik özelliklerini kendi davranışlarında gösterir. Diğer öğretmen, yönetici ve uzmanların başarılı deneyimlerinden yararlanır.
  • Program ve içerik bilgisi: Öğretmen, Türk Millî Eğitim Sisteminin dayandığı temel değer ve ilkeler ile özel alan öğretim programının yaklaşım, amaç, hedef, ilke ve tekniklerini bilir ve uygular.
  • Öğrencileri tanıma: Öğretmen, öğrencinin tüm özelliklerini, ilgi, istek ve ihtiyaçlarını bilir, geldiği ailenin ve çevrenin sosyokültürel ve ekonomik özelliklerini tanır.
  • Öğrenme ve Öğretme Süreci: Öğretmen, öğretme ve öğrenme süreçlerini plânlar, uygular ve yönetir. Öğrencilerin öğrenme sürecine etkin katılımını sağlar.
  • Öğrenmeyi, Gelişimi İzleme ve Değerlendirme: Öğretmen, öğrencilerin gelişim ve öğrenmelerini değerlendirir. Öğrencilerin kendilerini ve diğer öğrencileri değerlendirmelerini sağlar. Ölçme sonuçlarını daha iyi bir öğretim için kullanır; sonuçları öğrenci, veli, yöneticiler ve öğretmenlerle paylaşır.
  • Okul, Aile ve Toplum İlişkileri: Öğretmen, okulun bulunduğu çevrenin doğal, sosyo-kültürel ve ekonomik özelliklerini tanır. Aileleri ve toplumu eğitim sürecine ve okulun gelişimi ile ilgili çalışmalara katılmaları yönünde teşvik eder.

Öğretmenler, ortaöğretim düzeyinde, öğretmenlik alanına ilişkin eğitim veren öğretmen liselerinde; yükseköğretim düzeyinde ise eğitim fakültelerinde yetiştirilmektedir. Öğretmen adaylarından bu yeterlikleri, eğitim fakültelerinde aldıkları eğitim ile kazanmaları beklenmektedir.

Öğretmen adayları içinde bulundukları bu zorlu dönemde KPSS’de başarılı o labilmek için kurslara gitmektedirler; ancak öğretmen adaylarının atanabilmesi için KPSS’de belli bir puanın üstünde almak yetmemekte, sıralamada da belli bir kotaya girmeleri gerekmektedir. Bu kotaya girebilmek büyük bir çaba ve özenli çalışma gerektirmektedir. Öğretmen adaylarının bu sınavda istenen puanları alabilmesi, planlı ve düzenli çalışmaya bağlı olduğu için lisans öğrenimleri süresince, özellikle de son sınıfta KPSS’ye yoğun bir şekilde hazırlanan öğretmen adayları için sınava hazırlık süreci oldukça kaygı vericidir ve adaylar bu süreçte KPSS için dershane desteği almaktadır. Eğitim fakültelerinde verilen eğitimi yeterli görmeyen ve dershane desteğine ihtiyaç duyan öğretmen adaylarının, dershanelerde aldıkları eğitim ile lisanstaki eğitim içeriği ve biçimi arasında farklılıklar oluşmaktadır ve bu durum öğretmen adaylarında kafa karışıklığına sebep olmaktadır. Dershaneler öğretmen adaylarına KPSS’ye yönelik eğitim vermekte ve belirli aralıklarla deneme sınavları yaparak onları KPSS’ye hazırlamaktadır. Çünkü dershaneler, fakültelerinde temel bilgileri alan öğretmen adaylarının bu bilgileri sistemli olarak tekrar etmelerini sağlayan kurumlardır ve aynı zamanda bir ticarethane zihniyeti ile programlarını KPSS’ye yönelik hazırlamak durumundadırlar. Lisans döneminde ise bu süreç bu şekilde işlememektedir, hatta dershanelerdeki eğitim anlayışının tam tersi bir anlayışın olduğu da söylenebilir.

Öğretmen adayları eğitim fakültelerinde, öğretmen oldukları zaman dersi nasıl işleyeceklerini, hangi yöntem ve teknikleri kullanacaklarını, zorluklarla karşılaştıklarında nasıl başa çıkacaklarını teorik ve uygulamalı olarak öğrenirler, kendilerini geleceğe hazırlarlar. Eğitim fakültelerinin amaçları arasında adayları yarış atı misali sınava hazırlama amacı yoktur. lisans öğrenimleri süresince öğretmenliğe hazırlanan öğretmen adaylarının üniversite öncesi, üniversiteye başladıkları dönem ve sonrasında kazandıkları deneyim ve birikimler onların ileride kendi sınıflarında uygulayacakları etkili bir öğretmenin tutum ve davranışlarını belirlemede güvenilir bir kaynak oluşturur. Öğretmen adayları, bir taraftan öğretmenlerinin yöntemlerini, taktiklerini ve stratejilerini izlerken diğer taraftan da kendi öğretim yaklaşımları ve inançları şekillenir, öğretmenin rolü hakkındaki düşünceleri ve inançları bu sırada gelişir

Türk Milli Eğitim Sistemi’nin en önemli bileşeni olan öğretmenlerin niteliği, sistemin kalitesinin belirleyicisi olduğu için sistemde yer alacak nitelikli öğretmenin seçimi son derece önemlidir. Türkiye’nin koşullarına bağlı olarak farklılıklar gösteren bu konuda gelinen en son nokta, öğretmenlerin birtakım çoktan seçmeli sınavlarla seçilmesidir ve seçmeye değil elemeye yönelik olan bu sınavlar, kontenjana ve eldeki kadroya bağlı olarak puanlamanın yapıldığı bir sınav olmaktan öte başka bir anlam taşımamakta olup, adayların sadece bir veya birkaç yönünü ölçebilmekte, öğretmenlik mesleğinde oldukça önemli olan uygun mizaç özelliğini ise ölçmekten yoksundur.

Mr. Book

Mr. Book

Başvurularınız için Ücretsiz Danışma hattımızı arayınız. Veya başvuru formunu doldurarak iletiniz.
Mr. Book
www.uludagtezmerkezi.com Bir UTM akademik danismanlik hizmetidir.
Şanlıurfa Web Tasarım