X
Menu
Araştırma modelinin ve hipotezlerinin geliştirilmesi.

Araştırma modelinin ve hipotezlerinin geliştirilmesi.

Eleştirel yazın taraması yapıldıktan soma ilgili kuramlardan ve daha önce yapılmış araştırma sonuçlarından yararlanılarak araştırma sorunsalına ilişkin mümkünse model, hipotezler ve/veya araştırma soruları oluşturulur. Böylece araştırmacının kafasındaki sorunsal daha rafine hale getirilmiş olur. Örgütsel davranış alanında yapılan çalışmaların dayandığı kavramsal çerçeveden hareketle oluşturulacak araştırma modellerinde bulunması gereken özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:21

  • Araştırma konusuyla ilgili kuramda yer alan değişkenler açık şekilde ifade edilmelidir. Bu değişkenler, genellikle, bağımlı, bağımsız, düzenleyici ve aracı değişkenlerdir.
  • İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkilerin oluşturulma biçimi tartışmasız bir şekilde açıklanmalıdır. Bu durum, hipotez oluşturma için önemlidir.
  • İlişkilerin şekli ve yönü kuramsal olarak belirtilebiliyorsa, bu durum “olumlu” veya “olumsuz” sözcükleriyle nitelenmelidir.
  • Araştırmacı, değişkenler arasındaki bu ilişkilerin varlığını ve beklendiğini açık bir şekilde ifade etmelidir.

Kavramsal çerçeveden ve araştırma hipotezlerinin üzerinde gösterildiği bir şeklin çizilmesi değişkenler arasındaki ilişkilerin daha anlaşılır olmasını sağladığım belirtmekte yarar vardır. Örgütsel davranış araştırmalarında araştırma hipotezleri belirlenirken dikkat edilmesi gereken hususlar şu şekildedir:

  • Hipotezler ilgili kuram ve/veya daha önce yapılmış görgül çalışma sonuçlarından türetilmelidir.
  • Hipotezler, araştırmacının ölçmeyi amaçladığı değişkenleri içermelidir (kişilik özellikleri, iş tatmini, psikolojik güçlendirme, görev performansı gibi).
  • Hipotezler açıkça ifade edilmelidir. Hangi değişkenin hangi değişkenle ilişkili olduğu belirtilmelidir.
  • Hipotezler test edilecek ilişkilerin türüne işaret etmelidir (olumlu veya olumsuz, ilişkisel, gruplar arası farklılıklar, büyüktür veya küçüktür gibi).
  • Hipotezler, olumlu veya olumsuz yönde ifade edilmelidir. Ayrıca, değişkenler arasında ilişki yoktur şeklinde önermelerde bulunmak doğru değildir. Örneğin, “lider desteği ile kariyer gelişimi arasında ilişki yoktur” şeklinde oluşturulan hipotezi test etmek neredeyse olanaksızdır.
  • Hipotezler veriyi toplamadan önce oluşturulmalıdır. Araştırmacı daha sonra hipotezi değiştirebilir.

Bazı durumlarda, araştırmacı test edilecek bir hipotez oluşturamayabilir. Bunun yerine araştırma soruları oluşturarak araştırmasını sorular üzerinden yürütülebilir. Özellikle, keşifsel araştırmalarda olduğu gibi, konuyla ilgili alan oldukça yeni ise ve araştırma sorusu hakkında ilgili alanyazında yeterli bir cevap bulunamadığı durumlarda hipotez oluşturmak güçtür. Bu nedenle araştırmacı, hipotez yerine, belirgin bir şekilde araştırmanın sorusunu veya amacını ifade etmelidir. Daha çok tümevarım yaklaşımıyla bilgiye ulaşmaya çalışan araştırmalarda rastlanılan bu durum, olaylardan kanunlara, sonuçlardan sebeplere ve prensiplere geçiş suretiyle genel çıkarımlar yapılır. Tümevarım yaklaşımında araştırma sorusuyla başlanılır ve veri toplanıp analiz edildikçe kavramsal çerçevenin oluşturulmasına devam edilir. Sonuçlara ulaşıldıkça, araştırmacı genellemeler yaparak gerçek yaşamda ilişkilerin neden ve nasıl var olduklarına dair bir kuram geliştirmeye çalışır. Bu tümdengelim yaklaşımdan oldukça farklıdır. Tümdengelim yaklaşımında, araştırmacı var olan bir kurama dayanarak önermelerde bulunur ve bu önermelerini test ederek kurama destek bulmaya çalışır. Bu yaklaşımda sebeplerden sonuçlara, kanunlardan olaylara, prensiplerden sonuçlara geçiş suretiyle bilgi edinme söz konusudur.

Mr. Book

Mr. Book

Başvurularınız için Ücretsiz Danışma hattımızı arayınız. Veya başvuru formunu doldurarak iletiniz.
Mr. Book
www.uludagtezmerkezi.com Bir UTM akademik danismanlik hizmetidir.